Küresel çelik piyasalarında artan korumacılık, Avrupa Birliği’nin daralan ithalat kotaları ve Çin’in agresif fiyat politikası, Türk çelik sektörünü yeni pazar arayışlarına yöneltti. Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında tedarik kanalları değişen ve yerli çelik üretimi bulunmayan Baltık ülkeleri, Türkiye için önemli bir ihracat fırsatına dönüştü. Türk çelik üreticileri, Rusya’nın bölgedeki eski pazar payından daha fazla pay alarak ihracatlarını artırmayı amaçlıyor.
BALTIK ÜLKELERİNE TİCARİ ÇIKARMA
Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB), 4-9 Ekim 2026 tarihlerinde Letonya ve Litvanya’ya sektörel ticaret heyeti düzenledi. Riga ve Vilnius’ta gerçekleştirilen ikili iş görüşmelerine Türkiye’den 19 çelik üreticisi ve ihracatçısı katıldı. Bölgeden 70’in üzerinde ithalatçı ve tüccar firma temsilcisiyle 300’ü aşkın görüşme yapıldı. Temaslarda yaklaşık 100 milyon dolarlık doğrudan iş hacminin temelleri atıldı.
RUSYA’NIN BOŞALTTIĞI PAZARDA TÜRKİYE HEDEFTE
Ekonomi Gazetesi’nden Merve Yiğitcan’ın haberine göre, Baltık ülkelerinde yerel çelik üretiminin bulunmaması, bölgenin ithalata bağımlılığını artırıyor. ÇİB Denetim Kurulu Üyesi Yavuz Kılıç, Rusya-Ukrayna Savaşı öncesinde bölgenin en büyük çelik tedarikçisinin Rusya olduğunu hatırlatarak savaşın ardından değişen ticaret akışının Türk üreticileri için yeni kapılar açtığını belirtti.
Letonya’nın savaş öncesinde Rusya’dan yaptığı çelik ithalatının toplam ithalat içindeki payının yüzde 60-65 düzeyinde olduğunu aktaran Kılıç, bölgenin artık yeni ve güvenilir tedarikçilere ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
LİTVANYA’DA TÜRKİYE İKİNCİ SIRADA
ÇİB verilerine göre Litvanya, 2025 yılında 1,45 milyon ton çelik ithal etti. Türkiye, 148 bin 404 tonluk satışla ülkenin toplam çelik ithalatından yüzde 10,2 pay aldı ve Polonya’nın ardından ikinci sırada yer aldı.
Letonya’nın aynı yıl gerçekleştirdiği çelik ithalatı 719 bin ton olurken, Türkiye’den doğrudan alımları 22 bin tonu aştı. Litvanya üzerinden bölgeye ulaşan ürün akışı da hesaba katıldığında Türk ihracatçıları, Letonya ve Litvanya pazarlarındaki toplam varlıklarını orta vadede iki katına çıkarmayı amaçlıyor.
Bölgede en fazla talep gören ürünler arasında inşaat çeliği, dikişli boru ve yassı sıcak ürünler bulunuyor.
AB KOTALARI TÜRK ÇELİĞİNİN ÖNÜNDEKİ ENGEL
Türk çelik sektörünün karşılaştığı temel sorunlardan biri, Avrupa Birliği’nin korumacı önlemleri ve ithalat kotalarındaki düşüş. ÇİB yetkilileri, AB’nin toplam ithalat kotasını 35 milyon tondan 18,5 milyon tona indirmesinin Türkiye’nin Avrupa’ya yönelik çelik ihracatını yaklaşık yüzde 50 oranında sınırlama riski taşıdığını belirtiyor.
Yavuz Kılıç, Türkiye’nin Avrupa pazarında kalite veya talep bakımından bir sorun yaşamadığını, asıl engelin kota yetersizliği olduğunu vurguladı. Avrupa Birliği tarafından Türkiye’ye tanınan kotaların hızla dolduğuna dikkat çeken Kılıç, kota daralmasının Avrupalı üreticilerin teslimat sürelerini de 3-4 aya kadar uzattığını ve fiyatları yükselttiğini ifade etti.
Kılıç, kota sınırlarının aşılması durumunda ek vergi ödemeyi göze alan Avrupalı alıcıların dahi Türkiye’den çelik almak zorunda kalabileceğini belirtti.
YEŞİL DÖNÜŞÜMDE TÜRKİYE AVANTAJLI
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamındaki belirsizlikler ve akreditasyon süreçleri de sektördeki zorluklar arasında yer alıyor. Buna karşın Kılıç, Türkiye’nin hurdadan üretim yapan elektrik ark ocaklı (EAF) tesisleri sayesinde yeşil dönüşüme Uzak Doğulu rakiplerine kıyasla daha hazırlıklı ve avantajlı olduğunu kaydetti.
ÇİN’İN 160 MİLYON TONLUK İHRACATI BASKI YARATIYOR
Küresel çelik piyasasında Türk üreticilerini zorlayan bir diğer unsur Çin’in yüksek hacimli ihracatı. ABD ve Avrupa pazarlarında korumacı önlemlerin artmasıyla Çin’in diğer pazarlara yöneldiğini belirten Kılıç, ülkenin küresel çelik ihracatının 160 milyon ton seviyesine ulaştığını aktardı.
Türkiye’nin yıllık toplam çelik ihracatının 19,2 milyon ton olduğunu hatırlatan Kılıç, iki ülke arasındaki ölçek farkının oldukça büyük olduğunu ifade etti. Çin’in yüksek üretim kapasitesi ve fiyat baskısının piyasayı zorladığını belirten Kılıç, Türk sektörünün hız, esneklik, lojistik yakınlık ve kaliteye odaklanarak rekabet ettiğini söyledi.
Tüm bu zorluklara rağmen Türkiye’nin çelik üretimi 2025’te yüzde 3,3 artarak 38,1 milyon tona yükseldi. Türkiye, ham çelik üretiminde Avrupa birinciliğini korurken dünya sıralamasında yedinci, çelik ihracatında ise beşinci sırada yer aldı.
ÇELİK SEKTÖRÜNÜN DAVOS’U İSTANBUL’DA DÜZENLENECEK
Türk çelik sektörü, uluslararası ticaretteki sorunları ele almak ve yeni iş bağlantıları kurmak amacıyla İstanbul’da büyük bir organizasyona hazırlanıyor.
ÇİB tarafından 25-27 Ekim 2026 tarihlerinde Çırağan Palace Kempinski ve Swissotel The Bosphorus’ta düzenlenecek “Steel Networking Summits” etkinliğinde, 50’den fazla ülkeden yaklaşık 500 üst düzey temsilcinin bir araya gelmesi bekleniyor.
ArcelorMittal ve Tata Steel gibi küresel üreticilerin yanı sıra Eurofer ve Eurometal başkanlarının da katılacağı zirvede ticaret savaşları, yeşil dönüşüm, yapay zeka ve küresel tedarik zincirleri ele alınacak.
Etkinlik kapsamında gerçekleştirilecek alım heyetleriyle en az 1 milyar dolarlık iş hacminin temellerinin atılması hedefleniyor.
